سيد على اكبر برقعى قمى
85
راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي )
و در سال 423 درگذشت و پدرش را از آن روى كه دربان آل بويه بود ، بوّاب گفتند . بو جعفرك : با ضمّ باى ابجد و سكون واو مخفّف ابو جعفرك و كاف آخر آن كاف تصغير فارسى است مانند : حسنك و حسينك و عليّك و جعفرك و احمدك . و ابو جعفر احمد ابن علىّ بن محمّد بيهقى را بو جعفرك گفتند و با همان كنيت مشهور است . وى در شمار لغويان و مقرئان و نحويان و مفسّران و اديبان است . گويند : « كتاب صحاح جوهرى را ازآنپس كه پيش ابو الفضل احمد بن محمّد مىدانى خواند ، حفظ كرد و كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب تاج المصادر و كتاب المحيط بعلم القرآن و كتاب ينابيع اللغة و كتاب المحيط بلغات القرآن و در سال 544 درگذشت » . به ورق : با ضمّ باى ابجد و سكون واو و فتح راى بىنقطه و در آخر قاف معرّب بوره است و آن نمكى است كه در شورهزار متكوّن گردد و اين قسم معدنى است و بهترين اقسام آن ارمنى است و اين بوره را از ارمنستان آرند . بارى به ورق نام به ورق بوسنجانى است و در بوسنجانى بيايد . بورى : با ضمّ باى ابجد و سكون واو و كسر راى بىنقطه و در آخر يا ، نام تاج الملوك ابو سعيد بورى بن ايّوب برادر صلاح الدّين ايّوبى است كه در شمار شاعران معدود است و در سال 579 درگذشت و اين ابيات نمونهء طبع غزلسراى اوست : يا حياتى حين يرضى و مماتى حين يسخط * آه من ورد على خديك بالمسك منقط بين اجفانك سلطان على قتلى مسلط * قد تصبرت و ان برح بى الشوق و افرط فلعل الدهر يوما بالتلاقى منك يغلط و بورى با ياى نسبت منسوب است به بوره كه قريهاى است نزديك دمياط « 1 » و محمّد بن عمر بن حفص بورى از محدّثان عامّه بدان منسوب است . بورينى : با ضمّ باى ابجد و سكون واو و كسر راى بىنقطه منسوب است به بورين و در جايى نيافتم كه بورين نام موضع و يا قبيله باشد و همچو پندارم منسوب به همان بوره باشد و در نسبت ، به غلط نون بر آن افزودهاند و اين كار در نسبت بىسابقه نيست . بارى حسن بن محمّد « 2 » از افاضل اديبان و مفسّران شافعى و صاحب حاشيه بر مطوّل و حواشى بر تفسير بيضاوى و شرح بر ديوان ابن فارض و متوفّى 1024 ( كه در دمشق زيستن داشت و با شيخ بهايى در روزگارى كه شيخ به سياحت پرداخته بود مباحثات علمى داشت ) به بورينى معروف است .
--> ( 1 ) - دمياط : به كسر اوّل شهرى است در مصر واقع بر ساحل شعبهء شرقى نيل . اين شهر در سال 1249 ميلادى از سوى صليبيان محاصره و فتح شد سپس ملك الكامل آن را از ايشان پس گرفت و پارچههاى دمياطى معروف است ( فرهنگ فارسى / معين : 5 / 538 ) . ( 2 ) - سلسلهء نسب كامل بورينى بدين شرح است : ابو الضياء حسن بن محمّد بن محمّد بن حسن بن عمر بن عبد الرحمن صفورى ملقّب به بدر الدّين بورينى مهمترين و مشهورترين تأليف او « تاريخ تراجم الأعيان فى ابناء الزمان » است . وى در دمشق درگذشت و در همان شهر مدفون شد ( الأعلام / زركلى : 2 / 219 ) .